Mammografia
Mammografia jest podstawowym badaniem w profilaktyce raka piersi. Czy jest badaniem miarodajnym? W zasadzie tak, w przeciwnym wypadku nie byłaby tak często wykorzystywana.
Mamografia jest w stanie wykazać wiele zmian nie tylko o charakterze nowotworowym i nie tylko w obrębie gruczołu sutkowego, który jest głównym celem badania, ale również w świetle dołu pachowego, co z kolei jest doskonałą profilaktyką ogólnoustrojową, bo wykazuje wszelkie niepożądane zmiany w węzłach chłonnych.
Mamografia polega na prześwietleniu piersi specjalnym aparatem (mammografem). Jest metodą radiologiczną wykorzystującą promieniowanie X (czyli promieniowanie rentgenowskie). Podczas badania mammografem emitowane jest tzw. promieniowanie miękkie, które nie czyni takich spustoszeń w organizmie jak tradycyjne metody prześwietleń.
Kiedy trzeba zrobić mammografię?
Wykonanie pierwszej mammografii zalecane jest po ukończeniu trzydziestego piątego roku życia. Wraz z przekroczeniem czterdziestki zalecane jest już regularne dokonywanie prześwietleń – tj. przynajmniej raz na dwa do trzech lat. Po dwóch takich badaniach czyli po czterdziestym piątym, czterdziestym szóstym roku życia badania należy wykonywać nawet raz do roku. Osoby młode, przed trzydziestym piątym rokiem życia nie muszą badać się mammografem. Wystarczą standardowe badania lekarskie, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości bądź zagrożeń (na przykład uwarunkowań genetycznych) można posłużyć się badaniem USG (tzw. sonomammografia).
Jak wygląda badanie mammografem?
Pierś należy położyć na specjalnej platformie, następnie jest ona dociskana do urządzenia a mammograf wykonuje zdjęcie w projekcji osiowej i bocznej. Wszystkie te czynności wykonuje obsługa mammografu, podczas badania należy stosować się do ich poleceń.
Czy mammografia jest bolesna?
Zdecydowanie nie, chociaż uciśnięcie piersi nie należy do najprzyjemniejszych odczuć, ale jest konieczne, ponieważ dzięki niemu tkanka piersi zyskuje większą jednolitość. Poza tym unieruchomienie piersi sprawia, że zdjęcie staje się bardziej miarodajne.
Czy mammografia jest bezpieczna?
Zdecydowanie tak. Promieniowanie emitowane przez mammograf jest promieniowaniem miękkim, poza tym prześwietleniu poddaje się zaledwie część tkanek (tj. piersi) pozostałe tkanki znajdują się poza zasięgiem aparatu.
Jeśli natomiast chodzi o wykrywalność raka piersi przy pomocy mammografu – zdjęcia nie zawsze są w pełni miarodajne, dlatego tak ważne jest regularne przeprowadzanie badań, zwłaszcza w grupach podwyższonego ryzyka. Poza tym interpretacja obrazu uzyskanego na zdjęciu jest zadaniem lekarza, w celu upewnienia się, że opis zdjęć mammograficznych jest prawidłowy dobrze zrobimy zmieniając raz na jakiś czas diagnostę.
Czy mamografia ma jakieś wady?
Badanie nie zawsze musi być przeprowadzone dokładnie i nie zawsze wykaże wszystkie niepokojące zmiany. Jako badanie podstawowe sprawdza się doskonale, jednak dla pewności, nie należy rezygnować z regularnych, podstawowych badań piersi na przykład podczas codziennej higieny. Na pewno warto też korzystać z rutynowego badania piersi podczas wizyty u ginekologa albo lekarza pierwszego kontaktu (w wielu krajach takie badania są już obowiązującym standardem).
Ważne: kobiety w ciąży nie mogą być badane mammografem!