Zwiedzanie ziem powiatu najlepiej rozpocząć od Grudziądza, miasta o wielowiekowych tradycjach, malowniczo położonego nad brzegiem Wisły. Zachowało się tu wiele zabytków reprezentujących różne style architektoniczne. Wspaniałą panoramę miasta współtworzy unikalny zespół 26 spichlerzy, których budowę rozpoczęto w XIV w. Charakteryzują się one wielokondygnacyjnym układem architektonicznym . Tuż obok wznosi się gotycki kościół pw. św. Mikołaja, w którego wnętrzu znajduje się min. późnogotycka chrzcielnica, barokowy ołtarz główny i późnogotycki freski. Fragmenty średniowiecznych murów miejskich najlepiej zachowały się przy ulicy klasztornej i Małogroblowej. Fragment obwarowań miejskich stanowi również Brama Wodna, która pełniła niegdyś rolę bramy wjazdowej do miasta ,w tym miejscu powstały też hotele w grudziądzu W barokowym budynku dawnego Klasztoru Benedyktynek mieści się obecnie Muzeum Miejskie, które zgromadziło wiele ciekawych eksponatów min. z wykopalisk archeologicznych prowadzonych na terenie grudziądza i Ziemi Chełmińskiej.

Największym rezerwat w oklicach miasta Grudziądz jest rezerwat "Dolina Osy" zajmujący 665,11 ha. Utworzony został w 1994 r. dla ochrony unikatowego krajobrazu wijącej się między stromymi zboczami rzeki. W okolicy nie ma możliwości znalezienianoclegowu, hotelu w okolicach grudziądza. Teren leśny "Jamy" o powierzchni 106,11 ha utworzony w 1967 r. chroni fragmenty buczyny pomorskiej oraz zbiorowiska grądowe. W pobliżu średniowiecznych ruin zamku krzyżackiego rozpościera się na obszarze 28,54 ha rezerwat "Rogóźno – Zamek". Ochronie podlega tu od 1974 r. fragment wielogatunkowego lasu liściastego z udziałem brekini. Na terenach chronionych spotkać można wiele rodzajów zwierząt, uważni obserwatorzy dostrzegą orlika krzykliwego, czaplę siwą, czy bociana czarnego.

Mełno i Radzyń Chełmiński to okolice grudziądzkie, przez które biegnie trasa oznaczona kolorem niebieskim prowadzi skrajem Wysoczyzny Chełmińskiej przez Mniszek, Goplin i Klamry. Jedną z największych atrakcji turystycznych powiatu są pozostałości średniowiecznych zamków krzyżackich w Radzyniu Chełmińskim, Rogóźnie i Pokrzywnie. Można tam znaleść nocleg w Grudziądzu albo przynajmniej w jego okolicy.Najsławniejsza z zamku w Radzyniu Chełmińskim posiada klasę międzynarodową w skali oszacowania wartości zabytków. Do naszych czasów zachowało się południowe skrzydło zamku z kaplicą i dwoma narożnymi kwadratowymi wieżami, część przyziemia a także przedzamcze w formie trapezu. Z udostępnionych do zwiedzania wież zamkowych turyści mogą podziwiać panoramę rozciągająca się na miasteczko i okolice. Z położonego na wyniosłym wzgórzu zamku w Rogóźnie pozostało czworoboczna wieża z bramą wjazdową, resztki warowni, fragmenty przedzamcza oraz budynki miejskie z przełomu XVIII i XIX wieku.

Innym zabytkiem jest piekny pałac. W pałacowym parku zamku można znaleść nocleg w Grudziądzu, znajduje się tam wspaniała kolekcja 39 zabytkowych drzew. Bardzo interesujący jest również zespół dworski w Salnie pochodzący z I połowy XIX w. Zachował się tutaj późnoklasycystyczny dwór oraz budynki gospodarcze. Z innych obiektów tego typu uwadze turystów polecić można zespół dworsko – parkowy w Wydrznie oraz pochodzące z XVI w. Jezioro Rudnickie, ruinydużego dworu w Boguszewie będące rzadkim przykładem budownictwa warownego na Ziemi Chełmińskiej. Do interesujących obiektów pradawnej architektury użytkowej zaliczyć należy również funkcjonujący do dziś czteropiętrowy młyn wodny w Słupskim Młynie pochodzący z XIX w. oraz drewniane chaty rozsiane głownie na terenach nadwiślańskich, należące w przeszłości do kolonistów olęderskich, którzy osiedlali się na tych terenach w XVIII i XIX w. Na ziemiach obecnego powiatu grudziądzkiego zachowało się wiele zabytkowych kościołów, głównie gotyckich. Kościoły w Radzyniu Chełmińskim i Łasinie są najokazalsze, posiadają bogate, barokowe wyposażenie wnętrz.